2. janúar 2006

Hrakinn himbrimi

Á Náttúrustofunni hófst nýja árið með því að Daði Jóhannesson kom með hrakinn himbrima, sem hann hafði fundið mjög slappan í Stykkishólmshöfn á nýársdag. Að öðru leyti en því að vera mjög horaður var erfitt að sjá hvað amaði að fuglinum. Hlúð var að honum eftir fremsta megni en það dugði ekki til, því hann var dauður þegar að var komið næsta morgun. Meðfylgjandi ljósmynd var tekin af fuglinum lifandi í gær. Á henni má sjá að hann er nánast í sumarbúningi en langflestir himbrimar eru í vetrarbúningi um þessar mundir og líta út eins og efri fuglinn á meðfylgjandi teikningu. Neðri myndin sýnir fugl í sumarbúningi.

 

 

9. desember 2005

Háskólasetur í Stykkishólm

Háskólasetur Snæfellsness verður stofnað í Stykkishólmi á árinu 2006. Þetta kemur fram í nýsamþykktu fjárlagafrumvarpi frá Alþingi. Náttúrustofa Vesturlands og Stykkishólmsbær hafa á undanförnum mánuðum unnið að málinu í samvinnu við Háskóla Íslands og er sú vinna nú að bera ávöxt. Gert er ráð fyrir að Háskólasetur Snæfellsness verði rannsóknasetur, þar sem unnið verður að náttúrurannsóknum í náinni samvinnu við Náttúrustofuna. Til að byrja með verður einn starfsmaður ráðinn en vonir standa til að í framtíðinni verði þeir fleiri og að nemar í framhaldsnámi í náttúrufræðum muni nýta sér aðstöðuna í Stykkishólmi. Þeir sem vilja kynna sér nánar út á hvað hugmyndin gengur, geta skoðað greinargerð hér.

 

28. nóvember 2005

Litla kálfiðrildi í Stykkishólmi

Fimmtudaginn 24. nóvember sl. fann Símon Karl Sigurðarson óvenjulegt fiðrildi á flögri í eldhúsi í Lágholti. Hann kom með það til greiningar á Náttúrustofu Vesturlands og kom í ljós að um var að ræða fiðrildi sem ýmist er nefnt litla kálfiðrildi eða litli kálskjanni (Artogeia rapae eða Pieris rapae). Líklegast er að fiðrildið, sem er mjög algengt um alla Evrópu, að fjarlægum eyjum eins og Íslandi undanskildum, hafi borist á heimili Símonar með grænmeti eða ávöxtum. Vænghaf fiðrildisins er um 45 mm. Lirfan lifir á káli og veldur ásamt frænda sínum, stóra kálskjanna eða stóra kálfiðrildi ( Pieris brassicae L.), töluverðu tjóni. Fiðrildið berst hingað öðru hvoru en hefur ekki náð að festa sig í sessi.

Fleiri myndir af litla kálfiðrildi

 

8. nóvember 2005

Náttúrustofuþing á Húsavík

Sjö náttúrustofur starfa á landinu. Forstöðumenn og hluti af starfsfólki þeirra og stjórnarmönnum komu saman í Hvalamiðstöðinni á Húsavík 3.-4. nóvember síðastliðinn til að ræða sín mál en á Húsavík starfar yngsta náttúrustofa landsins, Náttúrustofa Norðausturlands. Fundurinn var gagnlegur og er ljóst að samstarf milli náttúrustofa fer vaxandi. Ný stjórn Samtaka náttúrustofa (SNS) var kosin en hana skipa Sveinn Kári Valdimarsson, formaður, Ingvar A. Sigurðssson og Guðrún Á. Jónsdóttir.

Eftir hádegi seinni daginn var haldið opið málþing þar sem starfsemi náttúrustofa var kynnt ásamt því að haldin voru áhugaverð erindi um klasa og náttúrustofur, fræðasetur, þjóðgarðinn í Jökulsárgljúfrum og ástand rjúpnastofnsins og horfur. Málþingið var vel sótt og sköpuðust þar fjörlegar umræður.

 

Myndir (Ingvar A. Sigurðsson)

1. Samstarfssamningur Samtaka náttúrustofa og Hólaskóla – háskólans á Hólum undirritaður.

2. Hluti gesta á Náttúrustofuþingi.

3. Umhverfisráðherra, Sigríður Anna Þórðardóttir, hélt ræðu við upphaf þingsins.

 

25. október 2005

Fyrirlestur um rjúpuna

Fyrirlestur verður haldinn um rjúpuna miðvikudaginn 2. nóvember nk. kl. 20:00 á ráðhúsloftinu í Stykkishólmi.  Í fyrirlestrinum mun Ólafur K. Nielsen, fuglafræðingur á Náttúrufræðistofnun Íslands, fjalla almennt um lifnaðarhætti rjúpunnar, nytjar okkar manna af rjúpunni og ræða breytingar á stærð rjúpnastofnsins síðastliðin 50 ár. Hann mun lýsa langtíma hnignun stofnsins og koma með mögulegar skýringar á þeirri þróun.

Fyrirlesturinn er í boði Náttúrustofu Vesturlands og Umhverfishóps Stykkishólms.  Aðgangur er ókeypis og allir eru velkomnir.
 

 

13. október 2005

Þann 6. október sl. stóð Umhverfishópur Stykkishólms fyrir skoðunarferð á virkjanasvæði Múlavirkjunar á Snæfellsnesi. Á þriðja tug fullorðinna og myndarlegur barnahópur mætti í ferðina. Farið var að stöðvarhúsinu, stíflu efst í Straumfjarðará og að Hraunsfjarðarvatni. Áhugi fólks fyrir framkvæmdunum var mikill og sköpuðust líflegar umræður á staðnum. Meðfylgjandi eru fáeinar myndir úr ferðinni.

Hluti hópsins við stöðvarhúsið við Straumfjarðará í Dufgusdal.	Göngubrú hefur verið sett yfir Straumfjarðará að stöðvarhúsinu.
Stíflan efst í Straumfjarðará.	Hluti hópsins við Hraunsfjarðarvatn. Horn í baksýn.

 

4. október 2005

Vistvernd í verki

Í kvöld mun Umhverfishópur Stykkishólms standa fyrir fyrirlestri um verkefnið "Vistvernd í verki".  Bryndís Þórisdóttir, verkefnisstjóri mun flytja fyrirlesturinn og svara spurningum. Þeir sem vilja kynna sér verkefnið nánar geta heimsótt heimasíðu Landverndar á http://www.landvernd.is/vistvernd/ . 
Fyrirlesturinn verður á ráðhúsloftinu í Stykkishólmi og hefst kl. 20:00. Allir hjartanlega velkomnir.

 

4. október 2005

Nýtt símanúmer Náttúrustofu Vesturlands

Nýtt símkerfi hefur verið tekið í notkun hjá Stykkishólmsbæ og Náttúrustofu Vesturlands.  Símanúmer Náttúrustofunnar er 433-8121 og bein númer starfsmanna eru eftirfarandi:

Róbert Arnar Stefánsson	433-8122
Menja von Schmalensee	433-8121
Sigríður E. Elisdóttir	433-8121
Þórunn Sigþórsdóttir	433-8123
Sigrún Bjarnadóttir	433-8123

 

16. september 2005

Grunnskólakrakkar skoða lífríki sjávar

Í gær og í dag hafa þrír bekkir Grunnskólans í Stykkishólmi, annar, þriðji og nýjundi, heimsótt Náttúrustofu Vesturlands. Tilgangurinn var að fræðast um fiska í sjó. Fiskmarkaður Íslands útvegaði fiska og voru þeir skoðaðir að utan og innan. Börnin sýndu mikinn áhuga og er þökkuð heimsóknin.

 

 

1. september 2005

Umhverfisfulltrúi kominn til starfa

Í dag hóf störf á Náttúrustofunni Þórunn Sigþórsdóttir, ferðamálafræðingur, sem ráðin hefur verið í starf umhverfisfulltrúa. Um hálft starf er að ræða en hún mun vinna að umhverfismálum sveitarfélaga á Snæfellsnesi í tengslum við vottun þeirra hjá samtökunum Green Globe 21. Þórunn er boðin velkomin til starfa.

 

26. ágúst 2005

Flundra breiðist út

Í sumar hafa Náttúrustofu Vesturlands borist nokkrar tilkynningar um flatfiska í ám og vötnum. Er hér um að ræða flundrur (Platichthys flesus) sem nýlega hafa numið land á Íslandi og virðast vera orðnar nokkuð algengar um sunnan- og vestanvert landið. Það sem gerir flundruna ólíka flestum öðrum sjávarfiskum er að hún sækist eftir ísöltu vatni og finnst gjarnan í og við árósa, lón og firði með lágri seltu. Hún þolir einnig ferskt vatn stutta stund og gengur jafnvel upp í ár og vötn. Flundran er útbreidd um grunnsævi Evrópu allt frá Miðjarðar- og Svartahafi í suðri til norðurstranda Skandinavíu og Rússlands í norðri. Þar til nýlega fannst hún ekki við Ísland en síðustu misseri hefur orðið vart við flundrur t.d. í Ölfusá, Varmá og Hlíðarvatni á Suðurlandi. Á Snæfellsnesi hafa flundrur fundist í Straumfjarðará, Staðará, Lárvaðli og Hraunsfirði ofan stíflu.

Flundran getur orðið um 30 cm löng og eru árlega um 10 þúsund tonn af henni veidd í gildrur og net í Evrópu.

 

8. júní 2005

Fuglaskoðun Náttúrustofunnar

Síðastliðinn laugardag fór 13 manna hópur í fuglaskoðunarferð í boði Náttúrustofu Vesturlands.  Farið var í blíðskaparveðri hringinn í kringum Snæfellsnes.  Alls sáust 42 tegundir fugla, en athyglisverðast var þó að sjá skutulandarpar á Hofgarðatjörn og hvorki fleiri né færri en 11 skeiðandarsteggi á vötnunum í Staðarsveit.  Að auki sást háhyrningsvaða út af Hellnum. 

Þær tegundir sem sáust voru: Fýll, toppskarfur, álka, stuttnefja, langvía, tjaldur, sandlóa, heiðlóa (lóa), lóuþræll, tildra (dauð), hrossagaukur, spói, jaðrakan, stelkur, óðinshani, hettumáfur, rita, svartbakur, sílamáfur, hvítmáfur, kjói, kría, álft, grágæs, stokkönd, rauðhöfðaönd, skeiðönd, skúfönd, duggönd,straumönd, æðarfugl, toppönd, skutulönd, lómur, flórgoði, rjúpa, þúfutittlingur, maríuerla, steindepill, skógarþröstur, hrafn og stari. 

 

28. maí 2005 Flaggað í Stykkishólmi Í veðurblíðunni í Stykkishólmi í gærmorgun var dreginn að húni Benchmark fáni Green Globe 21 en honum var flaggað við Ráðhúsið.  Síðar sama dag var Bláfánanum flaggað þriðja árið í röð við Stykkishólmshöfn. Green Globe 21 Benchmarked fáninn táknar að sveitarfélögin fimm á Snæfellsnesi hafa mætt viðmiðum Green Globe 21, sem er annað þrep af þremur í vottunarferlinu. Bláfáninn er alþjóðlegt merki sem hefur þann tilgang að stuðla að verndun hafs og stranda. Bláfánann hljóta þeir einir sem leggja sig fram um að auka gæði og þjónustu stranda og smábátahafna og stuðla að verndun umhverfis.

25. maí 2005

Umhverfisfulltrúi

 

Náttúrustofa Vesturlands í Stykkishólmi auglýsir eftir umhverfisfulltrúa til að sinna umhverfismálum sveitarfélaganna fimm á Snæfellsnesi. Um er að ræða 50% stöðu, sem felur í sér eftirfylgni og vinnu vegna Green Globe 21 vottunar sveitarfélaganna ásamt vinnu að málefnum Staðardagskrár 21.

 

Umsækjandi þarf að hafa áhuga á umhverfismálum, hafa góða enskukunnáttu og samskiptahæfileika. Þá er nauðsynleg þekking á helstu tölvuforritum, s.s. Word, Excel og Powerpoint. Menntun eða reynsla á sviði umhverfismála eða náttúrufræða er æskileg en ekki skilyrði.  

 

Um réttindi og skyldur fer skv. kjarasamningum Launanefndar sveitarfélaga.

 

Umsóknum ásamt upplýsingum um menntun og starfsferil skal skila bréfleiðis til Náttúrustofu Vesturlands fyrir 15. júní. Nánari upplýsingar veitir Menja í s. 438 1122 eða menja@nsv.is.

 

Náttúrustofa Vesturlands, Hafnargötu 3, 340 Stykkishólmi.

 

20. maí 2005   Vöktun rjúpunnar   Um þessar mundir standa yfir talningar vegna vöktun rjúpnastofnsins. Verkefnið er undir stjórn Ólafs K. Nielsen, fuglafræðings á Náttúrufræðistofnun Íslands, en unnið í samstarfi við náttúrustofur og áhugafólk víða um land. Meðal þess sem er gert, er að heimsækja sömu svæði á hverju vori og telja rjúpur. Fjögur slík svæði eru á umráðasvæði Náttúrustofu Vesturlands, eitt við Hundastapa á Mýrum en þrjú við sunnanverðan Breiðafjörð, þ.e. í Litla-Langadal, við Dunká og á Dagverðarnesi (1. mynd).   Náttúrustofa Vesturlands hefur aðstoðað Ólaf K. Nielsen við talningar við Hundastapa en sér alfarið um talningar við Dunká með aðstoð Reynis Halldórssonar úr Stykkishólmi. Svæðið milli ánna Dunkár og Skraumu hefur nú verið talið árlega frá vorinu 2001 og hefur fjöldi fugla sveiflast umtalsvert (2. mynd). Fjöldi rjúpukarra er talinn besti mælikvarðinn á þéttleika rjúpna en hann hefur verið frá 7-18 þessi fimm fyrstu ár vöktunar á þessu svæði. Athygli vekur fækkun í ár, ólíkt því sem gerst hefur víðast hvar annars staðar um landið. Þó verður að hafa í huga að þetta er aðeins lítið svæði og geta tilviljanakenndar sveiflur því haft mun meiri áhrif en á landsvísu.       3. mynd. Rjúpukarri í Sauraskógi vorið 2005 (ljósm. Róbert A. Stefánsson)

1. mynd: Talningarreitir vegna vöktunar rjúpnastofnsins. (Úr Ólafur K. Nielsen, Jenný Brynjarsdóttir og Kjartan Magnússon (2004.)  Vöktun rjúpnastofnsins 1999-2003.  Fjölrit Náttúrufræðistofnunar nr. 47.) 2. mynd: Svæðið milli ánna Dunkár og Skraumu hefur nú verið talið árlega frá vorinu 2001 og hefur fjöldi fugla sveiflast umtalsvert.

3. maí 2005

Glókollastofninn hruninn!

Nú í vor kannaði Náttúrustofa Vesturlands útbreiðslu glókolls (Regulus regulus) á Vesturlandi eins og vorin tvö þar á undan. Svo virðist sem glókollum hafi fækkað verulega frá fyrra ári eftir fjölgun og útbreiðsluaukningu árið á undan, því nú fundust glókollar aðeins á tveim svæðum af þeim 43 sem leitað var á, samanborið við 20 af 43 svæðum í fyrra.

 

Talið er að glókollur hafi fyrst orpið á Íslandi í kjölfar þess að óvenjulega margir einstaklingar hröktust hingað til lands haustið 1995 (Gunnlaugur Pétursson og Gunnlaugur Þráinsson 1997).

 

Í glókollaleit Náttúrustofunnar árið 2003 fundust glókollar á 9 stöðum af 38 (24%) en árið 2004 voru glókollar á 20 af 43 stöðum (47%). Í ár eru sem sagt glókollar á 2 af 43 stöðum (5%). Þessar tölur eru allar lágmarkstölur, því hugsanlegt er að glókollur finnist í skógi þótt hann svari ekki glókollasöngnum sem spilaður var af geisladiski.

 

Orsakir þessarar fækkunar eru ekki kunnar, þótt nokkrar tilgátur hafi verið settar fram. Ekki er þó ólíklegt að tíðafar og/eða breytingar á fæðuframboði hafi þar leikið lykilhlutverk.

(ljósmynd: Daníel Bergmann)

 

28. apríl 2005

Fuglafyrirlestur vel sóttur 

Í gærkvöldi hélt Guðmundur A. Guðmundsson fyrirlestur á ráðhúsloftinu í Stykkishólmi um farfugla, þar sem hann fjallaði m.a. um hæfileika þeirra til rötunar. Margt athyglisvert kom fram í máli Guðmundar en meðal þess var að fuglar nota sólaráttavita, segulsvið jarðar, stjörnur, lykt, hljóð o.fl. til að rata á milli vetrar- og sumardvalarstaða sinna. Sumir þeirra ferðast þúsundir kílómetra á tiltölulega skömmum tíma tvisvar á ári.  Fyrirlesturinn var vel sóttur og sköpuðust áhugaverðar umræður í kjölfarið.

 

         

Um 30 manns mættu á fyrirlestur um fugla, sem Náttúrustofa Vesturlands stóð fyrir í Stykkishólmi í gær.

 

25. apríl 2005

Hvernig rata fuglarnir?

Næstkomandi miðvikudagskvöld (27. apríl) boðar Náttúrustofa Vesturlands til fyrirlestrar um farfugla: Hvernig rata farfuglarnir?  Fyrirlesari er Guðmundur A. Guðmundsson, fuglafræðingur á Náttúrfræðistofnun Íslands.  Fyrirlesturinn verður haldinn á ráðhúsloftinu, Hafnargötu 3, kl. 20:00. Aðgangur er ókeypis og allir eru velkomnir meðan húsrúm leyfir.